मुख्य कुरा
- लुलाले दोस्रो चरणमा ५१.७६ प्रतिशत मत लिँदा फ्लाभियो बोल्सोनारोले ४८.२४ प्रतिशत मत पाएका छन्।
- लुला सन् २००३–२०१० दुई कार्यकाल र सन् २०२२ देखि तेस्रो कार्यकाल राष्ट्रपति भइसकेका छन्।
- लुलाले ट्रम्पको आक्रामक विदेश नीतिको आलोचना गर्दै आएका छन्।
- चुनावी अभियानमा लुलाले ऋणमाफी, निःशुल्क सार्वजनिक यातायात र विपन्न विद्यार्थीलाई आर्थिक सहायताको प्रतिबद्धता जनाएका थिए।
- मतदान केन्द्र पुग्न कठिनाइ भएपछि सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशले मतदान समय दुई घण्टा थप्ने आदेश दिएका थिए।
काठमाडौं । ब्राजिलका वामपन्थी नेता लुइज इनासियो लुला दा सिल्भाले राष्ट्रपति निर्वाचनमा आफ्ना दक्षिणपन्थी प्रतिद्वन्द्वीलाई पराजित गर्दै पुनः सत्ताको नेतृत्व गर्ने अवसर प्राप्त गरेका छन्। निर्वाचनको नतिजालाई ब्राजिलको राजनीतिमा वामपन्थी र दक्षिणपन्थी शक्तिबीचको प्रतिस्पर्धाको महत्त्वपूर्ण मोडका रूपमा हेरिएको छ।
प्रस्तुत विवरणअनुसार निर्वाचनको दोस्रो चरणमा लुलाले ५१.७६ प्रतिशत मत प्राप्त गर्दा फ्लाभियो बोल्सोनारोले ४८.२४ प्रतिशत मत पाएका छन्। निर्वाचनपूर्वका केही सर्वेक्षणमा फ्लाभियो अगाडि देखिए पनि अन्तिम परिणाम लुलाको पक्षमा आएको जनाइएको छ।
लुलाले यसअघि सन् २००३ देखि २०१० सम्म दुई कार्यकाल ब्राजिलको राष्ट्रपति भएर काम गरेका थिए। सन् २०२२ को निर्वाचनमा तत्कालीन राष्ट्रपति जाइर बोल्सोनारोलाई पराजित गर्दै उनी तेस्रो पटक राष्ट्रपति बनेका थिए। पछिल्लो जितसँगै ब्राजिलको राजनीतिमा आफ्नो प्रभाव कायम राख्ने उनको प्रयासले निरन्तरता पाएको छ।
निर्वाचनका क्रममा सार्वजनिक यातायातको समस्याका कारण मतदातालाई मतदान केन्द्रसम्म पुग्न कठिन भएको भन्दै लुलाको गठबन्धनले गुनासो गरेको थियो। त्यसपछि सर्वोच्च अदालतका एक न्यायाधीशले मतदानको समय दुई घण्टा थप्ने आदेश दिएको विवरणमा उल्लेख छ।
अमेरिकी नीतिमा प्रभाव पर्न सक्ने आकलन
लुलाको जितलाई ल्याटिन अमेरिकामा दक्षिणपन्थी राजनीतिक शक्तिको प्रभाव विस्तार भइरहेका बेला आएको महत्त्वपूर्ण परिणामका रूपमा विश्लेषण गरिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले यस क्षेत्रका रूढिवादी नेताहरूसँग सम्बन्ध विस्तार गर्न खोजिरहेका बेला लुलाको पुनरागमनले अमेरिका–ब्राजिल सम्बन्धमा नयाँ चुनौती सिर्जना गर्न सक्ने आकलन गरिएको छ।
लुलाले ट्रम्पको आक्रामक विदेश नीतिको आलोचना गर्दै आएका छन्। अर्कोतर्फ, फ्लाभियो बोल्सोनारोले निर्वाचन जितेको अवस्थामा अमेरिकी प्रशासनसँग निकट सम्बन्ध कायम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको विवरणमा उल्लेख छ। अमेरिकाले ब्राजिलमाथि व्यापार शुल्क तथा अन्य प्रतिबन्ध लगाएको विषयले पनि दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप संवेदनशील बनाएको छ।
सामाजिक कल्याणका कार्यक्रमलाई प्राथमिकता
चुनावी अभियानका क्रममा लुलाले ऋण माफी, सप्ताहान्तमा निःशुल्क सार्वजनिक यातायात तथा विपन्न विद्यार्थीलाई आर्थिक सहायता उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएका थिए। विपक्षीले भने यस्ता कार्यक्रमले सरकारी वित्तीय अवस्थामा दबाब बढाउन सक्ने र मतदातालाई प्रभावित पार्ने आरोप लगाएको थियो।
गरिबी न्यूनीकरण र सामाजिक कल्याणका कार्यक्रम उनका राजनीतिक एजेन्डाका प्रमुख विषय रहँदै आएका छन्।
मेटल उद्योगमा काम गरेका लुलाले ट्रेड युनियनमार्फत राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका थिए। गरिबी न्यूनीकरण र सामाजिक कल्याणका कार्यक्रम उनका राजनीतिक एजेन्डाका प्रमुख विषय रहँदै आएका छन्।
भ्रष्टाचारसम्बन्धी मुद्दामा जेल परेपछि रिहा भएका लुला पुनः राजनीतिमा सक्रिय हुँदै सन् २०२२ मा राष्ट्रपति निर्वाचित भएका थिए। उनको पछिल्लो जितले ब्राजिलमा बोल्सोनारो परिवारले अघि बढाएको दक्षिणपन्थी लोकलुभावन राजनीतिक धारमाथि चुनौती थपेको विश्लेषण गरिएको छ।
करिब पाँच दशक लामो राजनीतिक यात्रामा लुलाको पुनरागमनलाई ब्राजिलको राजनीतिक इतिहासको महत्त्वपूर्ण घटनाका रूपमा हेरिएको छ। तथापि, नयाँ कार्यकालको सुरुआत र निर्वाचनसम्बन्धी विवरणको आधिकारिक पुष्टि आवश्यक छ।




प्रतिक्रिया